Η θεωρία των Ηθικών Συναισθημάτων,Adam Smith,1723-1790

Δημοσιεύτηκε το 1759.
Περιγράφει τις αρχές της ανθρώπινης φύσης,τις οποίες από κοινού με τον Hume και τους άλλους φιλόσοφους της εποχής του,θεώρησε παγκόσμιες και αναλλοίωτες,και από τις οποίες θα μπορούσαν να εξαχθούν οι ΘΕΣΜΟΙ,καθώς και η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ του ανθρώπου.
Με διδακτικό,προτρεπτικό και αναλυτικό τρόπο θέτει τα ψυχολογικά θεμέλια πάνω στο οποία οικοδομήθηκε αργότερα "Ο πλούτος των Εθνών".
..
ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΠΗΓΗ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΝΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΕΙ ΗΘΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ,περιλαμβανομένων και αυτών που προσδιορίζουν την ίδια την συμπεριφορά,όταν είναι δεδομένες οι ισχυρές επιθυμίες για την ΑΥΤΟΣΥΝΤΗΡΗΣΗ και τα ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ ;
..
ADAM SMITH :
Η εν λόγω πηγή είναι ένας "εσωτερικός άνθρωπος",μέσα στον καθένα μας,ο οποίος παίζει τον ρόλο του "αμερόληπτου θεατή" -σαν το "Υπερεγώ" του Freund-,εγκρίνοντας ή καταδικάζοντας τόσο τις δικές μας πράξεις όσο και εκείνες των άλλων με μια φωνή που είναι αδύνατον να αγνοηθεί.
..
Η θέση του αμερόληπτου κριτή,παρ'όλα αυτά,υποκρύπτει μια πιο σημαντική πλευρά :
Ο Smith είδε τον άνθρωπο ως ένα ον καθοδηγούμενο από πάθη,αλλά ταυτοχρόνως αυτοελεγχόμενο τόσο από την ικανότητα του να κρίνει όσο και από την ικανότητα του να συμπάσχει.
..
Αυτός ο δυ'ι'σμός συντελεί ώστε αφενός μεν να προκαλούνται αντιπαραθέσεις μεταξύ των ανθρώπων,αφετέρου δε να ανακαλύπτονται η ΛΟΓΙΚΗ και τα ΗΘΙΚΑ ΕΡΕΙΣΜΑΤΑ που επιτρέπουν την δημιουργία ΘΕΣΜΩΝ,βάσει των οποίων η ΑΛΛΗΛΟΚΤΟΝΟΣ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ μπορεί να μετριαστεί και ακόμη,να αποβεί σε όφελος του κοινωνικού συνόλου.
..
Οι αυτενεργούντες άνθρωποι συχνά "...καθοδηγούνται εν αγνοία τους,από μία αόρατη χείρα...χωρίς,μάλιστα,να έχουν την πρόθεση να προαγάγουν το κοινό συμφέρον".
..
The Theory of Moral Sentiments - Wikipedia, the free encyclopedia

Επιθυμητά και ανεπιθύμητα

Οι κονωνίες διαφέρουν σημαντικά ως προς το τι θεωρούν "κοινωνικά επιθυμητό" και τι "κοινωνικά ανεπιθύμητο" όσον αφορά την συμπεριφορά ανάμεσα στα άτομα της,συνεπώς,διαφέρουν ως προς το τι προσπαθούν να εμποδίσουν ή να προωθήσουν.
..
Υπάρχουν ορισμένες βασικές μορφές των δια-ατομικών συμπεριφορών,που αυτορρυθμίζονται όταν η ανεκτικότητα κυριαρχεί ανάμεσα στα μέλη μιας κοινωνίας :
..
Α.
Ο ανταγωνισμός αποξενώνει τα μέλη μεταξύ τους,οδηγεί στη συνεχή επαγρύπνηση,σπατάλη χρόνου και ενέργειας,ενώ,
η ανεκτικότητα εξασφαλίζει στον καθένα ένα χώρο δράσης και ένα συνοδοιπόρο και βοηθό,
επιτρέποντας να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο και ενέργεια σε άλλα αναγκαία ή χρήσιμα έργα της ζωής.
..
Β.
Ο ανταγωνισμός δημιουργεί σχέσεις εξαναγκασμού και όχι ελεύθερης βούλησης.
Δημιουργεί αντιδράσεις και αντεκδικήσεις και άλλες μορφές αποκατάστασης του τρωθέντος
από την εξαπάτηση,εγω'ι'σμού ' πράγματα ανύπαρκτα σε μια κοινωνία με βάση την συνειδητή ανεκτικότητα.
..
Γ.
Η ανεκτικότητα ενισχύει την ενότητα της ομάδας,
αυξάνει το μέγεθος και την ισχύ της,
αυξάνει την αφοσίωση ανάμεσα στα άτομα,
προσφέρει νέες ασφαλιστικές δικλίδες αποδεχόμενη τις πιθανές ατέλειες και αδυναμίες των ατόμων,
δημιουργώντας νέους ενδο-κοινωνικούς δεσμούς,
τοποθετώντας το κάθε άτομο στην αρμόζουσα θέση,
με βάση την αρχή της Αρμονίας "ΙΣΟΙ ΑΛΛΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ".
..

Οι " Άνθρωποι Καλής Θέλησης "

Είναι οι άνθρωποι οι οποίοι,
με αξιοπρέπεια,
ανθρωπιά και χιούμορ,
με σεβασμό στις ιδέες τω άλλων,
άσημοι,
συχνά ψηλαφώντας στο σκοτάδι,
αναζητούν την πνευματικής τους ολοκλήρωση.
..

Οικολογική - Περιβαλλοντική Ηθική

Η Φύση έχει Αξίες.
Δεν απρρέουν όλες οι Αξίες από τον Άνθρωπο.
..
Η Επιστήμη είναι εδώ για να μείνει.
Η Θρησκεία είναι αποκομμένη από την Επιστήμη.
Η Επιστήμη αδιαφορεί για τη Φύση.
Αυτή η παραφύση αντιπαράθεση,
δεν δίνει απογόνους ή αν δώσει,
θα είναι επίσης παραφύση απόγονοι .
..