Res cogitans

( = σκεπτόμενο κάτι,λέει ο Καρτέσιος )
..
Το Πνεύμα είναι η αρχή της ζωής,και κατά συνέπεια η ατομική μας ψυχή.
Η λειτουργία του νου είναι η πραγματοποίηση της θείας τάξης σε αντίθεση προς την υλική φαινομενική πραγματικότητα.
Το πνεύμα,αντίθετο της ύλης,παρουσιάζεται ως η νοούσα πραγματικότητα,ως το νοούν υποκείμενο που αντιτίθεται στο νοούμενο αντικείμενο.
..
Καρτέσιος : τίποτε δεν είναι αληθές,αν δεν είναι το πνεύμα.
Το πνεύμα είναι αυτό που μας κάνει να σκεπτόμαστε.
..
Λά'ι'μπνιτς : το πνεύμα όχι μόνο είναι ικανό να γνωρίζει,αλλά είναι η ίδια η πηγή της γνώσης.
Το πνεύμα είναι νοούσα μονάδα.
..
Ελβέτιος : το πνεύμα είναι η ικανότητα να γνωρίζουμε και να κατανοούμε τα πράγματα,αλλά η ικανότητα αυτή έχει την ίδια την πηγή της στη φυσική πραγματικότητα.
Ας εξετάσουμε τη φύση.Μας παρουσιάζει αντικείμενα.Αυτά τα αντικείμενα έχουν σχέσεις με μας και σχέσεις μεταξύ τους.Η γνώση αυτών των σχέσεων διαμορφώνει το πνεύμα.Είναι λίγο ή πολύ μεγάλο,ανάλογα με το κατά πόσο οι γνώσεις μας σε αυτή την κατηγορία είναι λίγο ή πολύ εκτεταμένες.Το ανθρώπινο πνεύμα ανυψώνεται μέχρι τη γνώση αυτών των σχέσεων.
Αυτές όμως είναι τα όρια που ποτέ κανείς δεν μπορεί να ξεπεράσει.
..
Χέγκελ : το πνεύμα αν είναι άμεσο,αν είναι καθ'εαυτό και δι'εαυτό,εφόσον το πνευματικό περιεχόμενο του γεννιέται απ'αυτό το ίδιο,δεν είναι ακόμη η γνώση του πνεύματος,μέσω του πνεύματος,δεν την κατέχει ακόμη,επειδή η γνώση του πνεύματος είναι η πιο συγκεκριμένη γνώση,επομένως η υψηλότερη και δυσκολότερη.
Η συνείδηση του εαυτού της φτάνει σ'αυτή την αλήθεια όταν έχει τη βεβαιότητα ότι το ανεξάρτητο αντικείμενο δεν είναι γι'αυτήν κάτι το ξένο.
Στην κορυφή του συστήματος,το πνεύμα αποκαλύπτεται ως αυτή η ίδια η ενότητα ανθρώπου και θεού.
..
Μάρξ : το πνεύμα δεν είναι κάτι άλλο από το πνεύμα του κόσμου αλλοτριωμένο,που γνωρίζει τον εαυτό του νοητικά,αφηρημένα,χωρίς να βγαίνει από την αλλοτρίωση του.
Το πνεύμα δείχνει τη συνείδηση του ανθρώπου,τις δραστηριότητες του σκέπτεσθαι.
Είναι η λειτουργία και το προ'ι'όν της ύλης ανεπτυγμένης και οργανωμένης σε υψηλή βαθμίδα : ο ανθρώπινος εγκέφαλος και η ανάκλαση του υλικού κόσμου μέσα σε αυτόν τον εγκέφαλο.
..
Νίτσε : παντού όπου βρίσκουμε μια ορισμένη ενότητα ομαδοποίησης υποθέτουμε ότι το πνεύμα υπήρξε η αιτία αυτής της διάταξης.Δεν υπάρχει κανένας λόγος γι'αυτή την υπόθεση.
Αυτό που αποδίδουμε συνήθως στο πνεύμα μου φαίνεται ότι αποτελεί την ουσία της οργανικής ζωής.Στις υψηλότερες λειτουργίες του πνεύματος,δεν βρίσκω παρά λεπτές οργανωμένες λειτουργίες.
..